Logo Tussen zand en tijd door Frans Roescher

Tussen zand en tijd neemt je mee naar de uitgestrekte vlaktes van de Marker Wadden, waar Frans Roescher samen met andere leden van AWN Flevoland tijdens lange veldverkenningen zorgvuldig en verantwoord speurt naar sporen uit een ver verleden. Urenlang lopen over opgespoten zand, bukken, turen en verzamelen — en soms met lege handen terugkeren. Want wie hier zoekt, weet dat vondsten zeldzaam zijn en geduld vergen. Dit verslag, in de vorm van mailverkeer dat is gestuurd aan medewerkers van Natuurmonumenten, doet op betrokken en persoonlijke wijze verslag van deze zoektocht.

Af en toe geeft het zand zijn geheimen prijs: versteende botten van prehistorische zoogdieren of vuurstenen reststukken die herinneren aan Neanderthalers. In Tussen zand en tijd ontvouwt zich zo stap voor stap het verborgen verhaal van ons oerverleden.

Tussen Zand en Tijd

Marker Wadden – 15 juli 2021

Dag Tim en Imke

Ik breng jullie verslag uit van de vondsten van het laatste bezoek aan de Markerwadden. Allereerst vond ik in het bakje met gevonden botten en stenen een interessant stuk bot. Ik heb het meegenomen om het te analyseren. Ik ben er uit gekomen het is een deel van de schedel van een steppenwisent. Een bewoner van de mammoetsteppe in de laatste ijstijd. Op de eerste bijgevoegde foto zie je de schedel. De tweede foto geeft een close-up van de oogkas. Op foto 3 hou ik het stuk bot op de plek waar die hoort te zitten. Foto 4 laat het gevonden bot zien. Deze puzzle is opgelost. Het bot heb ik geconserveerd en ik zal het de volgende keer weer meenemen. 

Schedel steppenwisent
Oogkas van schedel steppenwisent
Oogkas van schedel steppenwisent
Doornuitsteeksel van een wervel van een bosolifant

Verder hebben we een aantal botfragmenten gevonden. Niet veel bijzonders. Wel zat er één interessant stuk bot bij wat zeer zwaar gefossileerd was. Ik heb een foto bijgevoegd. Dit heeft veel hoofdbrekens gekost. Na veel vergelijken en analyseren samen met Albert Hoekman en Dick Mol kwamen we er uit. Het is een stuk van het doornuitsteeksel van een wervel van een bosolifant. Toch wel heel bijzonder. Je hebt het dan over een dier dat ongeveer 120.000 jaar geleden hier rondliep Tijdens het Eemien een warme periode voor de laatste ijstijd. Het dier was een slag groter dan de mammoet en had een schofthoogte tot 4,5 meter. Ik voeg hieronder een beeld bij met een impressie van de eemien fauna van dit gebied.

Bot van een wolharige neushoorn
Impressie eemien fauna

Verder vonden we een paar vuursteenafslagen en een prachtige vuursteenkling. Dit laatste is een topstuk. Van die kling kan ik geen foto bijvoegen, omdat deze nader wordt bestudeerd door Marcel Niekus een archeoloog gespecialiseerd in vuursteen werktuigen gemaakt door Neanderthalers. De mensen die bij de receptie zaten hebben een foto van mij gemaakt met dit topstuk.

Kortom het was in alle opzichten een geslaagde expeditie. 

Met vriendelijke groet Frans Roescher