Paleontologie
rond Flevoland
De bodem van Nederland herbergt een rijk en fascinerend verleden. Vooral in het gebied rond de voormalige Zuiderzee, het huidige Flevoland en de Marker Wadden, zijn belangrijke paleontologische en archeologische vondsten gedaan. Door menselijk ingrijpen, zoals het opspuiten van zand en landaanwinning, is een groot deel van deze geschiedenis opnieuw zichtbaar geworden.
Zuiderzee
Voor de aanleg van de Afsluitdijk in 1932 was de Zuiderzee een uitgestrekt binnenmeer dat in verbinding stond met de Noordzee. Onder deze wateren lag een landschap dat duizenden jaren geleden bewoond werd door dieren en mensen. Tijdens de ijstijden stond de zeespiegel veel lager, waardoor Nederland deel uitmaakte van een enorm landgebied dat bekendstaat als Doggerland. Dit gebied verbond het huidige Nederland met Groot-Brittannië en was een vruchtbaar leefgebied voor mammoeten, wolharige neushoorns en andere grote zoogdieren.
Doggerland
In Flevoland, dat in de twintigste eeuw werd drooggelegd, worden regelmatig fossielen en werktuigen gevonden die dateren uit deze prehistorische perioden. Archeologen en paleontologen werken hier vaak samen om te onderzoeken hoe mensen en dieren in dit verdwenen landschap leefden. Bij bagger- en opspuitwerkzaamheden komen regelmatig botresten en stenen werktuigen naar boven, die waardevolle informatie geven over het leven in Doggerland.
Marker Wadden
Ook de Marker Wadden, een relatief nieuw natuurgebied dat is aangelegd met opgespoten slib en zand uit het Markermeer, leveren interessante inzichten op. Hoewel dit gebied vooral is ontwikkeld voor natuurherstel, worden ook hier soms oude botresten en schelpenlagen aangetroffen die informatie geven over vroegere klimaatomstandigheden en ecosystemen.
Een bijzonder aspect van de vondsten in deze regio is het bewijs voor menselijke aanwezigheid, mogelijk zelfs van Neanderthalers. In de Noordzeebodem en aangrenzende gebieden zijn werktuigen en botfragmenten gevonden die erop wijzen dat deze vroege mensensoort hier leefde en jaagde. Hoewel directe bewijzen in Flevoland schaars zijn, tonen vergelijkbare vondsten uit de Noordzee aan dat Neanderthalers zich waarschijnlijk ook door het gebied van het huidige Nederland hebben bewogen.
Het opspuiten van zand en het droogleggen van polders heeft dus niet alleen nieuw land gecreëerd, maar ook een venster geopend naar een verdwenen wereld. Dankzij de samenwerking tussen archeologen, paleontologen en geologen groeit onze kennis over de prehistorie van Nederland voortdurend. De bodem van de voormalige Zuiderzee blijft daarmee een belangrijke bron van informatie over het leven van duizenden tot tienduizenden jaren geleden.
Frans Roescher van AWN Flevoland legt in de studio van Omroep Flevoland uit hoe de polders van Flevoland eigenlijk een enorme schatkamer zijn. Omdat het land relatief nieuw is en er veel zand wordt opgespoten, komen er botten naar boven die elders diep begraven liggen.
Vissers halen met regelmaat vondsten uit de zee.
Marker wadden vanuit de lucht
Archeologisch spreekuur
AWN leden doen samen met archeologen onderzoek naar archeologische vondsten die mensen meenemen naar het spreekuur. Ze proberen antwoord te geven op wat het is, hoe oud het is en waar het vandaan komt.