Tussen zand en tijd neemt je mee naar de uitgestrekte vlaktes van de Marker Wadden, waar Frans Roescher samen met andere leden van AWN Flevoland tijdens lange veldverkenningen zorgvuldig en verantwoord speurt naar sporen uit een ver verleden. Urenlang lopen over opgespoten zand, bukken, turen en verzamelen — en soms met lege handen terugkeren. Want wie hier zoekt, weet dat vondsten zeldzaam zijn en geduld vergen. Dit verslag, in de vorm van mailverkeer dat is gestuurd aan medewerkers van Natuurmonumenten, doet op betrokken en persoonlijke wijze verslag van deze zoektocht.
Af en toe geeft het zand zijn geheimen prijs: versteende botten van prehistorische zoogdieren of vuurstenen reststukken die herinneren aan Neanderthalers. In Tussen zand en tijd ontvouwt zich zo stap voor stap het verborgen verhaal van ons oerverleden.
Tussen Zand en Tijd
Marker Wadden – 23 september 2021
Dag lieden.
Hierbij een verslag van onze laatste zoektocht op 19 0ktober. Wij hebben op de ring van een eiland gezocht. Heeft het een naam? Wij hebben een aantal interessante zaken gevonden. Niet zoveel als bij onze laatste zoektochten op het noord- en zuidstrand. Wij vonden een hoeveelheid botfragmenten die ondanks de grootte lastig op naam zijn te brengen. Zie de eerste foto hieronder. Het grote stuk onderaan is een ribfragment het is niet te bepalen van welk dier. Daarboven zie je een groot botfragment. Het is een deel van de femur (dijbeen). Ook dit is helaas niet op naam te brengen evenals de andere grote stukken. De kleine botjes bovenaan zijn de meest interessante. Links bovenaan zie je een lendenwervel van een rendier (Rangifer tarandus). Het is van een zeer jong dier. Daarnaast zie je een zeer klein botje. Het is compleet. Het is een teenkootje van een bever (Castor fiber) Onder dit kootje zitten er nog twee. Toch een bijzondere vondst. Daarnaast zie je een iets groter langwerpig botje. Dit is een absolute topper. Het is een staartwervel van een holenleeuw (Panthera spelaea) . Deze zit vrij ver naar achteren. Het heeft wat tijd gekost om deze te determineren, maar hier waren we erg blij mee. Nu we het puntje van de staart te pakken hebben, moeten we hem alleen nog uit zijn hol trekken. Er moet beslist nog meer botmateriaal van de leeuw op de Markerwadden liggen. Helemaal rechts bovenaan zie je een botje wat we nog niet op naam hebben kunnen brengen. Ik heb nog wat huiswerk.
We vonden verder nog een botfragment dat we op naam konden brengen. Ik wil jullie laten zien hoe je van een klein botfragment kunt zeggen van welkdier het is. (zie hier boven.) Het gevonden botfragment zie je rechtsonder. Dit fragment vergelijk je met complete botten. 2 weken geleden vonden we op IJburg een compleet bot dat is het grote donkere bot. Je ziet dat dit overeenkomt met het gedeelte rechtsonder. Het is een middenhandsbeen van een steppenwisent (Bison priscus). Je weet dan de plaats in het skelet en welk dier het is. Uit mijn collectie kon ik de puzzel wat completer maken door de voorpoot van de steppenwisent aan te vullen met andere botten. Zie hieronder. Zo heb je een complete voorpoot van het dier. Omdat ik niet de bovenkant van het bot heb kan ik niet zeggen of het een voorpoot of een achterpoot is. Ik voeg nog een plaatje bij van een reconstructie van het complete dier met huid en haar. Zo zie je dat een dergelijk botfragment aantoont dat dit dier hier heeft rondgelopen gedurende de laatste ijstijd. Een kolos met een schofthoogte van 2.20 meter.
Op de foto met het middenhandsbeen van een steppenwisent zie je rechts bovenaan nog een klein fragmentje. Dit is een stuk van een belemniet, het inwendige skelet van een inktvis. Die ongeveer 80 miljoen jaar geleden leefde.
We vonden verder ook nog wat mooie bewerkte stukken vuursteen. Zie hier onder. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat er toch wel een aantal twijfelstukken bijzitten. Maar van ongeveer 5 stukken kunnen we zeggen dat het afslagen en schrapers zijn. We laten deze stukken binnenkort beoordelen.
Keer op keer blijkt dat de Markerwadden veel interessante vondsten opleveren. Wij willen deze vondsten van de Markerwadden, Ijburg, Almere en de ophoging van de markermeerdijk onder de aandacht brengen op een symposium dat we in maart in Batavialand Lelystad willen houden. Jullie krijgen daar binnenkort nog meer informatie over. Van zelfsprekend zijn jullie uitgenodigd.
Wij willen jullie bedanken voor jullie gastvrijheid en het beschikbaar stellen van de kano.
Met vriendelijke groet Frans Roescher
