Klaas de Vries: EMMELOORT

Wat de naem van het Eilandt Emmcloordt aengaet, daer in fchijnt eenige verandering te zijn, vermits ten tijde van den Heere van Zoudenbach , de plaetsè Emmelwerd genaemt wiert, en nu gemeenlijk Emmeloord, dat ook eigentlijk lagh aen het Noort-ooft-end, daer het toenmael, als ‘er noch veel Lands was, by d’inwoonders bewoont wiert, doch door het gewelt en ‘t inbreken der zee, die daer ter plaetfe veel landt wegh nam, waeren ze genootzaekt te verhuizen, en ten Zuiden van het lant zich neder te zetten, alwaer het Eilandt tegenwoordigh bewoont wordt, en was de zelve plaets toenmaels, by oudeluiden, Maenhuizen genaemt, en ftonden daer eenige weinigh huizen. Doch vermits Emmeloord wel het befte en bekenfte deel van het Eilande was, is de naem allengs Maenhuizen in vergetelheit geraekt. Ten Zuiden wort dit Emmeloord, door een floot van Ens, afgefcheiden, ten Werten en Ooften, is*eteveneens als Ens met een kleen dijkje,dat rontom beide plaetfen henen loopt, befchanfti voorts is’ et buiten dijks , daer aver eenige jaren noch lant was > met riedt bezet. dient dit riedt tot bthoudenis van dit Eilandt, vermidts by een geweidigen ftormwint, die kracht der zee daerop komt te breken, eer het zelve dijkje eenigh gewelt lijdt. En zoo wanneer die van het Eilandt een grooten ftorm zien opkomen, en ‘t inbreken van hun dijkje voor oogen, gaenze gemeenlijk het zelve, bevreeft zijnde, dat de watergolven, door de wint aengejaeght, al te grooten inbreuk, tot fchade en vermindering van ‘t Landt, dat meeft, indien nict al, veenachtigh is, geen fterken ftoot kan uitftaen, en als het zee-water aen het dijkje ftaet, doorgaens moerafchachtigh bevonden wort, moghtenkomen teveroorzaken, dit dijkje zelfs door íleken. Binncns dijks is het Landt zeer laegh, en doorgaens al gebroken lant, daer men te voet niet kan doorgaen, dan met een plankje van het eene lant op ‘tander • alleenlijkis’ereen Mcnnc-padt, dat van de huizen een groot ftuk weeghs na de Kerk loopt > tot aen het Wefterfche dijkje, daer längs heen men na de Kerk gaet, die vry hooger ftaet dan het gemene landt ¡ maer evenwel by fpringtijdt of een grooten ftorm, wel vier of vijf voeten in ‘t water komt te ftaen, die, alsook de huizen dan alleen gezien, en by het aenhouden van een ftormwint meermalen befchadight worden. Dit Kerkje is een oudt en vervallen gebouw, daer in men noch een Paepfe dootkift vindt, cn ftaet gegront op een hoop vervuilde koemis , met eenige zooden uit hun landen en ílooten te zamen vermenght; gelijkze meeft al hun huizen en fchuuren op dusdanige ftofte zetten:Want als d’Eilandersoordelen dat deze t’zamen-gemenghde en verfeheide ftofte, na’t verloop van eenigen tijt, dicht genoegh in een gepakt is , daer op gaenze dan hun huizen en hoifehuren bouwen. De werven, daer op hun wooningen ftaen, moeten ze ook met eenigh plankwerk en palen vry fterk voorzien, vermits het meer als eens gebeurt is, dat de zee by ftorm een grooten inbreuk in de huizen en werven maekte, in zulker voege datze met hun koebeeften ten hoogften verlegen waren, die zoo lang tot haer on met groóte moeite eenigh hoy onder de beeilen fchikten te krygen.Öntrent de veertigh jaren herwaerts, wierden by een grooten ftorm eenige huizen, met huisraedt, kiften en kaftén, wegh gefpoelt. De huizen die op dit Eilandt ftaen, zijn ontrent ten getale van vijfen-veertigh, cn veele der zelve in ‘t midden afgefchooten, die dan van tweehuisgezinnen bewoont worden.

Uit ;Historische beschrijvinge der Stadt Amsterdam door O. Dapper 1663. bladz. 549.